۱۳۸۸/۸/۲۴

ببخشید! من شما را کجا دیدم؟

« گیج ایستاده بود آن وسط و یادش نمی آمد آمده آنجا دنبال چی»، چند روزه این تصویراذیتم می کند. جمله هه بیخود و بی جهت آمده تو ذهنم و ول کن هم نیست. انگار از داستانی فرار کرده باشد یا قرار باشد برود توی داستانی.
 می شود زنی باشد وسط آشپزخانه اش یا مردی توی انباری آپارتمانشان. می شود کارگری باشد که آمده برای اوستای بنایی ابزاری ببرد. جا پیدا کردن برای تصویرهای این مدلی کار سختی نیست.
فقط نمی فهمم چرا این یکی زیادی آشنا می زند. انگار خیلی تکرار شده باشد. جاهای مختلف. سالهای مختلف. نمی فهمم چرا کاراکتره این قدر آشنا به نظر می آید« گیج ایستاده بود آن وسط و یادش نمی آمد آمده آنجا دنبال چی»   

۱۳۸۸/۸/۲۲

می شه این نقش را بدین یکی دیگه؟

نمایشی که بازیگرش توی حس نرفته، غمگین است. بازیگری که مدام حواسش هست دارد بازی می کند دل آدم را هم می زند. می شود راحت او را تنها گذاشت روی صحنه و سالن را ترک کرد. بی عذاب وجدان.
هیچ وقت نفهمیدم چطور از آدمیزاد خواسته ای هم گرم و واقعی این دنیا را بازی کند هم مدام حواسش باشد که بازی است.
مطمئنی عضوی، اندامی ، ارگانی ویژه این موضوع خلق نکرده بودی که یادشان رفته بگذارند. چیزی آن بالا جا نمانده؟ تناقض است ها؟

۱۳۸۸/۸/۱۹

بنا بر آخرین گزارشهای نرسیده

همین الآن که ما اینجا نشسته ایم بچه های کلاس اول یادگرفته اند بنویسند «آب». از پنجره مدرسه صدایشان می آید که با آخرین توانی که در حلق کوچکشان دارند داد می زنند« آب» و لبهایشان را سفت می فشارند که صدای «ب» آخر بیاید.

همین الآن که ما اینجا نشسته ایم زنی آخرین منجوق لحاف جهیزیه دخترش را که فردا شب عروس روستایی دیگر می شود را می دوزد و تشک های رنگ رنگی را در ایوان چوبی روی هم دسته می کند.


همین الآن که ما اینجا نشسته ایم نوک عصای پیرزنی با زحمت زیاد می خورد به سرشاخه درخت قدیمی حیاطش و خرمالوی رسیده ای می افتد در دستهای چروکیده ای که فکر می کردند دیگر به هیچ دردی نمی خورند .


فکرش را بکن درست همین الآن که ما اینجا نشسته ایم پاهایی می دوند، برهنه می دوند، کف پاها زمین را لمس می کند. پارچه ای سفید دور ساقها می پیچد، می روند و برمی گردند. می رسند به کوه صفا، برمی گردند به مروه. خسته می شوند، عرق می کنند . پارچه ای سفید دور ساقها می پیچد. باز پاهای برهنه می دوند. به دنبال گمشده ای، به دنبال گمشده ای... 
فکرش را بکن، درست همین الآن که ما اینجا نشسته ایم.

۱۳۸۸/۸/۱۷

سبز مثل سیم

نشسته ایم در اتاق انتظار دندانپزشکی، دستیارهای دکتر دارند در اتاقی که درش نیمه باز است حرف می زنند:« کش های سبزمان تمام شده. باید دوباره سفارش بدهیم. بعد از انتخابات بیشتر آنهایی که ارتودنسی دارند می گویند کش لای سیم های دندانشان را سبز بگذاریم. بقیه رنگها مانده سبز تمام شده»

* باور کنید با گوش های خودم این را شنیدم

۱۳۸۸/۸/۱۵

ولی الهه ناز ارابه زرد مرده بود

زنش مرده بود چون توردوزی های دورجعبه دستمال کاغذی روی داشبورد کثیف و سیاه شده بودند. زنش مرده بود چون روکش های سفید که درست اندازه صندلی های چرمی برش خورده و دوخته شده بودند لکه لکه و زرد بودند.

فقط صبح جمعه که پلیس ها سر چهارراه نیستند می شد با ماشین این قدر فرسوده مسافرکشی کرد و مسافرهای صبح جمعه که مثل من نترس باشند و سوار پیکان زردی بشوند کم اند.من نترسیدم، در را که باز کردم دیدم از داخل، کسی دوردستگیره های فلزی درها با مخمل شیری نازک، رویه دوخته، رویه ای که فقط می شد یک زن دوخته باشد تا مبادا دست مردش موقع باز کردن درها به فلز سرد بخورد، بعد نمی دانم که چرا نترسیدم . بوی عشق همیشه خیال آدم را راحت می کند. این مرد، عشق را تجربه کرده. چه امنیتی از این بیشتر؟ زنش اما مرده بود چون درزهای رویه مخملی دستگیره ها شکافته بود و نخ ها آویزان مانده بودند.

یک آن حس کردم روی ارابه ای سوارم چون کف ماشین زنگ زده و خورده شده بود و از شکاف بدنه، راحت آسفالت خیابان را که از زیر پایم می گذشت می دیدم.صبح جمعه، ارابه ای از سالهای دور آمده بود.

چند تا تکه پارچه گل گلی که می شد اضافه های دامن توخانه ای زنی باشند، کرده بود توی شکافی که قبلا رادیو در آن جا می افتاده لابد برای اینکه داشبورد کهنه نلرزد یا از توی سوراخ های بدنه باد نیاید. مرد مسافری که بعد از من سوارشد و جلو نشست با خنده بهش گفت «رادیوت چند موجه داداش؟» مرد لبخند کمرنگی زد « می بینی که سه جا را بیشتر نمیگیره» پارچه ها سه جور بودند. یکی که گلهای درشت قرمز داشت و می شد از دامن جوانی های زن مانده باشد و آن دو تا ی دیگر فکر کنم مال سالهای بعدتر بودند.

عروسک موبلند آویزان به آینه که پیراهن بافتنی دست بافی تنش بود می رقصید .دو تا مرد حرفشان را درباره رادیوهایی که دزدها می برند و پشت شهرداری و جایی که رادیو دزدی می فروشند ادامه دادند ولی من نگاهم به بالشتک نازکی بود که پشت سرمرد گذاشته بودند که بتواند پشت سرش را به آن تکیه دهد.روی بالشتک، روکش قبلا سفید و حالا چرکمرده ای بود که می آمد تا پشت صندلی جلو و آن پشت بندینک می خورد. دو تا بندینک باریک پارچه ای که حالا ناشیانه به هم گره ای سردستی خورده بودند.

همان وسط راه پیاده شدم. پشیمان شده بودم که بروم جایی. دلم می خواست زود برگردم خانه ! ولی قبل از اینکه پیاده شوم آرام گره بندینک ها را باز کردم و دوتایی را به هم پاپیون ظریفی زدم. گذاشتم حس لبخند زنی بندهای تنم را بلرزاند.

۱۳۸۸/۸/۱۲

مریم مقدس گروگان من بود

یک زن آمریکائی هست که من باید بهش بگم ببخشید. شاید اسمش ماریا است و صدایش می کنند ماری، شاید جودی است، شاید کیت. شاید هم آنت. تنها چیزی که از او می دانم این است که 30 سال پیش یک دختر بچه دبستانی بوده. همان وقتی که تلویزیونشان و معلمهایش توی مدرسه بهش گفتند ایرانی ها، چند تا آمریکائی هموطن ما را گروگان گرفتند، بهش گفتند ایرانی ها بداخلاق اند و گفتندآن گروگان، الآن خیلی تنهاست و ترسیده و دلش برای خانه تنگ شده.
نزدیک کریسمس بوده و دختره، همان کیت یا جودی یا ماری، دل کوچکش سوخته، رفته یک کارت خریده، پشت کارت را نوشته کریسمس مبارک و داده معلمش بفرستد برای گروگان. کارت با یک هواپیما که پر از کارت های کریسمس دیگری از دختر و پسرها و پیرزنها و زنهای خانه دار آمریکائی دیگربوده آمده ایران. با کارت های دیگر ریخته شده پیش گروگان های قدبلند درشت هیکل. آنها پشت چند تایی از کارتها را خواندند بعد دیگر حوصله شان نیامده بخوانند . کارت همراه کارت های دیگر چند روز آنجا مانده و وقتی یک کیسه کارت دیگر آمده،دیگر جا نبوده و کارت دختره را هم همراه بقیه کارتهای دیگر بردند ریختند توی یک اتاق . اتاق تا نزدیک سقف پر شده از کارتهای کریسمسی. دانشجوهای گروگانگیر که شب به نوبت کشیک می دادند دیدند این همه کارت مانده اینجا و هیچ استفاده ای ندارد، چند تایی اش را برداشتند و یادگاری برده اند خانه. کارت آن دختره، ماری، آنت یا جودی، را خواهر من برداشته و گفته این را ببرم برای خواهر کوچولویم خوشحال شود. من خیلی هم کوچولو نبودم. کلاس دوم بودم و از اینکه به دوستهای هم کلاسی ام پز بدهم که خواهر من از آنهاست که لانه را گرفتند و تفنگ دارد و شب کشیک می دهد حسابی کیف می کردم ولی دوستهایم قبول نمی کردند و می گفتند از خودت در می آوری و پز الکی می خواهی بدهی. بعد یکهو آن مریم مقدس براق که در آن کارت کریسمسی نشسته بود و گهواره چوبی عیسای به دنیا آمده را تاب می داد به دادم رسید و دوستهایم که فرق کارت آمریکائی با کارت پستال ایرانی سرشان می شد مثل یک معجزه که از آستینم در آورده باشم به صفحه براقش نگاه کردند و باور کردند من خواهر یک قهرمانم .
از این کارت های کلفت بود که جنس نایلونی داشتند و ناخن می کشیدی رویش صدا می داد. قدیمیها می دانند چه می گویم. یک ستاره درخشان بالای مزرعه بود و مریم مقدس هر بار که کارت را کج و راست می کردیم چشمهایش باز و بسته می شد. همان طور که عیسای برهنه لای پارچه سفید را تاب می داد چشمهایش بسته و باز می شدند و دخترهای مدرسه ما جمع می شدند و مرتب کارت را کج و راست می کردند و من مرتب تعریف می کردم که خواهرم آنجاست و تفنگ می اندازد روی دوشش و اسم رمز شب دارند و پشت در اتاق گروگانهای زن نگهبانی می دهند. خط دختره، جودی، آنت یا کیت، پشت کارت بود و ما هنوز انگلیسی بلد نبودیم و دخترهای کلاس پنجم می گفتند نوشته سال نو مبارک . الکی می گفتند و آنها هم انگلیسی بلد نبودند و ما هیچ کداممان به دختری که می شد آنها را نوشته باشد فکر نمی کردیم. به دختری که مثل ما نمی دانست جاسوسی یعنی چه و نمی دانست آن مردها و زنها در کشور من چه می کردند. ما هم مثل او نمی دانستیم و فقط خوشمان می آمد از آن دستگاه های کاغذ خردکن که تلویزیون نشان می داد و از آن دانشجوهایی که نشسته بودند روی زمین و مثل پازل کاغذها را کنار هم می چیدند.
تا چند سال بعد، کارت توی جعبه چیزهای خاص من بود که ته کمد نگه می داشتم. نوجوان که شدم با خواهرم دعوا می کردم که چرا آن کارت را برداشتی، شاید گروگانها راضی نبودند و خواهرم می گفت خیلی زیاد بود و اندازه یک اتاق بود و بقیه بیشتر برداشتند و من فقط همین یکی را برداشتم. بعدها دیگر یادم رفت و تا همین امشب یادم نیفتاده بود.
دختره ، همان کیت یا آنت یا ماری، لابد حالا زنی است اندازه من و مثل من لابد بچه دارد و حتما یادش نمی آید که کارت را فرستاده بوده. اگر هم یادش بیاید لابد خنده اش می گیرد از اینکه آن وقتها نمی فهمیده رسانه ها چه بیخودی احساس آدم را تحریک می کنند ولی من احساس تلخی دارم از تمام سالهایی که کارت ته گنجینه محرمانه من بوده. از تمام سالهایی که مریم مقدس را گروگان گرفته بودم.
دولتهایمان را نمی دانم با هم روبوسی می کنند یا مرگ به هم می گویند، جاسوسی هم می دانم که خوبی نیست اما الآن به اینها کار ندارم. الآن فقط می خواستم بگویم یک زن آمریکائی هست که من باید بهش بگویم ببخشید.

۱۳۸۸/۸/۱۰

کاش این حنجره مال تو نبود

آنهایی که صدایشان خوب است، کاش خوب بودند.
صورت خوب را زودترباورکردیم که می تواند مال کسی باشد که هیچم نمی شود بهش گفت خوب. ولی صدا را دلمان نمی خواست باورکنیم که می شود ربطی به درون نداشته باشد. خیلی دیر پذیرفتیم. شاید هنوز هم درست نپذیرفتیم. 

۱۳۸۸/۸/۶

نان به نرخ رضا

یا امام رضا!
قسم به غربتت، ما را نجات بده از رسانه ای که تصویر نماز و گریه مردم را در حرم شما نشان می دهد، کسی آستانه مبارکه را می بوسد و بعد صحنه کات می خورد به صفحه ای که در آن نوشته «رستوران پدیده شاندیز مشهد».
ما را نجات بده از رسانه ای که مردم را در حال ناله و استغاثه دور ضریحتان نشان می دهد و در تمام مدت این استغاثه ها، گوشه صفحه نوشته «موسسه مالی اعتباری مهر».
قسم به رنج یوسفی ات، ما را از زجر تحمل رسانه ای که می تواند تو را به ثمن بخس بفروشد، نجات بده.

۱۳۸۸/۸/۴

جذابیت پنهان« عباس سیستم»

«عباس سیستم» گفته ما بهتر است تندر 90 بخریم. موتورش عالی است، اسکلت ردیف و بدنه مثل ماه. « عباس سیستم» ساسی مانکن دوست دارد پس ما چرا از این بیحال و کشدارهای سنتی  و نامجوی عصبانی گوش می کنیم، بهتر است لبهایمان را تا جایی که کش می آید از دو طرف بکشیم و بگوئیم:« عمرا سرکوچه وایسه».
« عباس سیستم» می گوید پول الآن توی لوازم تزئینی چینی است، پس بابای خانواده ما، تدریس دانشگاه و دکترا را ول کند برود از این آفریقائی مدل های ساخت چین بخرد و بفروشد بعد پولدار می شویم و می توانیم از همان سیستم هایی که عباس گذاشته روی ماشین بگذاریم و کوچه را با ساسی مانکن بلرزانیم.
وقتی یک راننده ای با ما تصادف می کند و بیخودی عصبانی است باید پیاده شویم و داد بزنیم « بشین بابا حال داری؟» چون عباس همیشه این کار را می کند و یارو می رود پی کارش. تازه حتی وقتی کوچه های فرعی قفل کرده اند ما باید از آنها برویم چون میانبرهایی هستند که او رفته و گفته:« حال کردین بچه ها چه نزدیک شد راهمون». اینها گوشه ای از تاثیرات پنهان آقایی به نام عباس در زندگی ما است. 
« عباس سیستم»، راننده سرویس پسر ما است که شش تا پسر قد و نیم قد دبستانی غیر انتفاعی را صبح و عصر می برد و می آورد و چون راه طولانی است و ترافیک زیاد، زمان زیادی را با آنها می گذراند. سیستم آموزشی هم که شکر خدا آن قدر قوی است که تاثیر این راننده از همه معلمینی که صبح تا عصر می بینند بیشتر است. هرچه صبح تا عصرآنها می ریسند این آقا با صمیمیت و طنز خوبش، پنبه می کند. پسر من فکر می کند وقتی آدم می تواند مثل عباس زندگی کند چرا برود این قدر عمرش در درس و مدرسه تلف کند. پول در نمی آورد که در می آورد، خوش نیست که هست. فوتبال سرش نمی شود که می شود. خوب یک مرد از زندگی چه می خواهد غیر اینها. 
پدیده عجیبی شده اند این راننده سرویس ها در شهر. بچه ها در سیستم احمقانه امروز شهری از این سر شهر به آن سر شهر جا به جا می شوند . راننده ها هرکدامشان دست کم سه چهارتایی سرویس دارند و خیلی خسته می شوند پس ترجیح می دهند خستگی و تنهایی شان را با حرف زدن و سربه سر گذاشتن با این بچه ها در کنند. بچه ها پدرهای مشغولی را که می روند جان می کنند تا پول غیرانتفاعی این بچه ها را در آورند خیلی کم می بینند ودر نتیجه همه اینها،راننده می شود الگوی رفتاری بچه ما. گاهی چقدر کم به تناقض های دور و برمان دقت می کنیم.

بله،«میلان»، تیم محبوب عباس سیستم رئال مادرید را برده و خانواده ما الآن خیلی خوشحال است. زندگی شهری یعنی این!

۱۳۸۸/۸/۲

نگرانی برای حیات زمین

تمام این دغدغه ها را چای باید خورد.
بوته های چای زمین، برای این همه، کافی هستند؟
 از این نظر نگران حیات زمین ام.